Czesław Miłosz o polskiej prasie katolickiej [1951]

milosz_miny

„Poza prasą ściśle ortodoksyjną, istnieje prasa katolicka i do niej może się zwrócić kto chce zażyć większej swobody. Jednakże cena, jaką będzie musiał zapłacić jest dość wysoka. Autor, który chce drukować w prasie katolickiej, godzi się tym samym na przyszycie sobie łaty. Zyskuje status Żyda w bardziej tolerancyjnych fazach hitleryzmu. Łaty są dwóch rodzajów. Jeżeli będzie pisać do „Dziś i Jutro” zyska łatę „postępowego katolika”, a więc coś jakby Żyda pracującego dla Rzeszy. Nie jest to szczególnie miłe. Jeżeli będzie pisać do „Tygodnika Powszechnego” czy „Znaku” zyska łatę Żyda niepoprawnego.

Jest to bardzo mądry system, bo najbardziej nawet przenikliwe artykuły przez sam fakt ukazania się w prasie katolickiej budzą u obywateli pierwszej klasy grozę: jest to towar z napiętnowanego sklepu. Pisma katolickie wloką za sobą ogon czytelników, którzy są rodzajem zabytku minionej epoki; toleruje się te pisma, wychodząc ze słusznego założenia, że lepiej jest zapewnić oficjalne ujście dla uczuć religijnych i „nacjonalistycznych” i stopniowo podobne uczucia likwidować, niż spychać je do katakumb. We Wschodnich Niemczech dla tych samych powodów utworzono specjalną partię dla byłych członków NSDAP. Pism tych czepia się również najlepsza – bo niekonformistyczna – młodzież, oczywiście, jeżeli przyjmiemy zało­żenie, że non-konformizm jest zaletą charakteru, a nie wadą. Fakt, że kto chce jawnie głosić swoją opozycję w dziedzinie sztuki musi dać sobie przyszyć łatę, jest wygodny, bo odstrasza ludzi, którzy chociaż są w cichej opozycji, nie chcą dać się zepchnąć do „parafiańszczyzny”. Mnóstwo więc korzyści z tolerowania pism katolickich; cenzura już dba, żeby ich poziom nie był zbyt wysoki.”

Źródło: Czesław Miłosz, „Poezja i dialektyka”, w: Kultura 6/44, Instytut Literacki, Paryż 1951



Kategorie:Źródła

Tagi: , ,

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: